Czy wiesz, \u017ce w 2020 roku warto\u015b\u0107 zam\u00f3wie\u0144 publicznych w Polsce wynios\u0142a a\u017c 281 miliard\u00f3w z\u0142otych? To ogromna kwota, do\u015b\u0107 abstrakcyjna do wyobra\u017cenia, kt\u00f3ra pokazuje, jak istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 zam\u00f3wienia publiczne<\/a> w polskiej gospodarce. Mamy rok 2025, ko\u0144cowy dla aktualnego dokumentu, kt\u00f3ry obejmuje polityk\u0119 zakupow\u0105 na lata 2022-2025. Obecna polityka zakupowa pa\u0144stwa jest ca\u0142kiem prze\u0142omowa – wprowadzi\u0142a kilka bardzo wa\u017cnych aspekt\u00f3w, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 pa\u0144stwo, a co za tym idzie, na kt\u00f3rym powinny opiera\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podmioty bior\u0105ce udzia\u0142 w zam\u00f3wieniach publicznych i procesach przetargowych.<\/p>\n Polityka zakupowa pa\u0144stwa to dokument strategiczny, kt\u00f3ry okre\u015bla, jak pa\u0144stwo b\u0119dzie wydawa\u0107 pieni\u0105dze poprzez system zam\u00f3wie\u0144 publicznych (dla przypomnienia, w artykule omawiamy dokument na lata 2022-2025). Pe\u0142ni on bardzo wa\u017cne funkcje, ale przede wszystkim ukazuje oraz sprawia, \u017ce wydawanie publicznych pieni\u0119dzy b\u0119dzie nie tylko efektywne, ale te\u017c b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 wa\u017cnym celom spo\u0142ecznym i \u015brodowiskowym.<\/p>\n Strategia zam\u00f3wie\u0144 publicznych 2022-2025 koncentruje si\u0119 g\u00f3wnie na tych trzech obszarach:<\/p>\n Profesjonalizacja zam\u00f3wie\u0144 \u2013 bo profesjonalni urz\u0119dnicy to lepsze zakupy, co w konsekwencji prowadzi do zaprzestania zjawiska marnowania pieni\u0119dzy publicznych. Profesjonalizacja zam\u00f3wie\u0144 to proces, kt\u00f3ry obejmuje nie tylko szkolenia dla urz\u0119dnik\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c wprowadzenie nowych standard\u00f3w w zarz\u0105dzaniu przetargami. Dzi\u0119ki temu urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 mogli podejmowa\u0107 bardziej \u015bwiadome decyzje zakupowe, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na wy\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 realizowanych zam\u00f3wie\u0144.<\/p>\n<\/li>\n Rozw\u00f3j potencja\u0142u M\u015aP \u2013 wsparcie dla ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw, aby i oni mogli by\u0107 konkurencyjny w stosunku do du\u017cych organizacji, kt\u00f3re zazwyczaj maj\u0105 wi\u0119ksze zasoby (techniczne, finansowe, kadrowe itp.). . W Polsce to w\u0142a\u015bnie M\u015aP stanowi\u0105 trzon gospodarki (prawie 99% zarejestrowanych organizacji), odpowiadaj\u0105c za znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 PKB i zatrudnienia. U\u0142atwienie im dost\u0119pu do rynku zam\u00f3wie\u0144 publicznych zwi\u0119ksza ich konkurencyjno\u015b\u0107 i stymuluje rozw\u00f3j lokalnych gospodarek.<\/p>\n<\/li>\n Zam\u00f3wienia zr\u00f3wnowa\u017cone i innowacyjne \u2013 jest to odpowied\u017a na kierunek rozwoju, kt\u00f3re wyznaczy\u0142a Unia Europejska m.in. poprzez strategi\u0119 wzrostu Europejski Zielony \u0141ad.\u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n Polityka zakupowa na lata 2022-2025 wyznacza konkretne wska\u017aniki efektywno\u015bci zam\u00f3wie\u0144. Do najciekawszych nale\u017c\u0105:<\/p>\n 30% wszystkich zam\u00f3wie\u0144 ma uwzgl\u0119dnia\u0107 aspekty \u015brodowiskowe,<\/p>\n<\/li>\n 20% zam\u00f3wie\u0144 powinno zawiera\u0107 aspekty spo\u0142eczne,<\/p>\n<\/li>\n 3% bud\u017cetu ma by\u0107 przeznaczone na badania i rozw\u00f3j.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Uwzgl\u0119dnienie aspekt\u00f3w \u015brodowiskowych oznacza, \u017ce zam\u00f3wienia publiczne maj\u0105 z za\u0142o\u017cenia promowa\u0107 produkty i us\u0142ugi przyjazne dla \u015brodowiska. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 przetargi na pojazdy elektryczne, ekologiczne materia\u0142y budowlane czy odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Dzi\u0119ki temu administracja publiczna przyczynia si\u0119 do realizacji cel\u00f3w klimatycznych i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.<\/p>\n Aspekty spo\u0142eczne w zam\u00f3wieniach publicznych obejmuj\u0105 mi\u0119dzy innymi promowanie zatrudnienia os\u00f3b z grup defaworyzowanych takich jak: osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, osoby powy\u017cej 50 r. \u017c, osoby o ma\u0142ej mobilno\u015bci; wspieranie r\u00f3wnouprawnienia czy popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy. Realizacja tych cel\u00f3w ma nie tylko wymiar ekonomiczny, ale r\u00f3wnie\u017c spo\u0142eczny, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do budowy spo\u0142ecze\u0144stwa opartego na sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Takie podej\u015bcie pe\u0142ni r\u00f3wnie\u017c inn\u0105 funkcj\u0119, cz\u0119sto pomijan\u0105, ale wa\u017cn\u0105 w kontek\u015bcie porz\u0105dku publicznego – przedstawia organy pa\u0144stwowe w pozytywnym \u015bwietle jako te, kt\u00f3re potrafi\u0105 zadba\u0107 o obywateli i ich potrzeby nawet poprzez takie czynno\u015bci jak zakupy publiczne.<\/p>\n W ramach instrument\u00f3w realizacji zam\u00f3wie\u0144 wprowadzono szereg nowatorskich rozwi\u0105za\u0144. Jednym z nich jest rachunek koszt\u00f3w cyklu \u017cycia, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce zamawiaj\u0105cy nie powinni patrze\u0107 (chocia\u017c niestety, nadal jest to g\u0142\u00f3wne kryterium i jego stosowanie stanowi swoist\u0105 tajemnic\u0119 poliszynela zp) ju\u017c tylko na cen\u0119 zakupu, ale tak\u017ce na koszty eksploatacji i utylizacji. To podej\u015bcie pozwala na d\u0142ugoterminowe oszcz\u0119dno\u015bci oraz wyb\u00f3r bardziej ekologicznych i trwa\u0142ych produkt\u00f3w.<\/p>\n Innym innowacyjnym rozwi\u0105zaniem s\u0105 partnerstwa publiczno-prywatne, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 realizacj\u0119 du\u017cych projekt\u00f3w inwestycyjnych z udzia\u0142em kapita\u0142u prywatnego. Dzi\u0119ki temu pa\u0144stwo mo\u017ce skuteczniej wykorzysta\u0107 dost\u0119pne zasoby i przyspieszy\u0107 realizacj\u0119 kluczowych inwestycji.<\/p>\n Polityka zakupowa pa\u0144stwa wprowadza konkretne instrumenty u\u0142atwiaj\u0105ce ma\u0142ym i \u015brednim przedsi\u0119biorstwom udzia\u0142 w przetargach:<\/p>\n dzielenie du\u017cych zam\u00f3wie\u0144 na mniejsze cz\u0119\u015bci,<\/p>\n<\/li>\n uproszczenie procedur,<\/p>\n<\/li>\n kr\u00f3tsze terminy p\u0142atno\u015bci.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Dzi\u0119ki dzieleniu zam\u00f3wie\u0144 na mniejsze cz\u0119\u015bci, M\u015aP maj\u0105 wi\u0119ksze szanse na zdobycie kontrakt\u00f3w, co z kolei zwi\u0119ksza ich konkurencyjno\u015b\u0107 i pozwala na rozw\u00f3j dzia\u0142alno\u015bci. Uproszczenie procedur eliminuje bariery administracyjne, kt\u00f3re cz\u0119sto stanowi\u0105 przeszkod\u0119 dla mniejszych firm w ubieganiu si\u0119 o zam\u00f3wienia publiczne. Z kolei kr\u00f3tsze terminy p\u0142atno\u015bci poprawiaj\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107 finansow\u0105 przedsi\u0119biorstw, co jest szczeg\u00f3lnie istotne w przypadku M\u015aP.<\/p>\n W obecnym podej\u015bciu do zam\u00f3wie\u0144 publicznych szczeg\u00f3ln\u0105 wag\u0119 przyk\u0142ada si\u0119 do pozacenowych kryteri\u00f3w oceny ofert. Zam\u00f3wienia administracji publicznej maj\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107:<\/p>\n jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w i us\u0142ug,<\/p>\n<\/li>\n wp\u0142yw na \u015brodowisko,<\/p>\n<\/li>\n innowacyjno\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144,<\/p>\n<\/li>\n aspekty spo\u0142eczne.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Takie podej\u015bcie pozwala na wyb\u00f3r ofert, kt\u00f3re nie tylko spe\u0142niaj\u0105 podstawowe wymagania, ale r\u00f3wnie\u017c przyczyniaj\u0105 si\u0119 do realizacji szerszych cel\u00f3w spo\u0142ecznych i \u015brodowiskowych. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 wyb\u00f3r dostawcy, kt\u00f3ry stosuje ekologiczne materia\u0142y lub zatrudnia osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Kwesti\u0105 na osobny artyku\u0142 jest sprawa bud\u017cetowania jednostek organizacyjnych tak, aby mog\u0142y wciela\u0107 takowe podej\u015bcie w \u017cycie i nie opiera\u0107 si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie na kryterium ceny (nawet je\u017celi nie jest robione to w spos\u00f3b jednoznaczny i jawny).<\/p>\n Wprowadzono trzystopniowy system monitorowania realizacji polityki zakupowej pa\u0144stwa:<\/p>\n Ocena efektywno\u015bci poprzez mierzalne wska\u017aniki.<\/p>\n<\/li>\n Analiza post\u0119p\u00f3w wdro\u017cenia.<\/p>\n<\/li>\n Sta\u0142y monitoring wykorzystania instrument\u00f3w.<\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n Monitoring pozwala na bie\u017c\u0105ce \u015bledzenie realizacji za\u0142o\u017conych cel\u00f3w oraz identyfikowanie obszar\u00f3w wymagaj\u0105cych poprawy. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest szybkie reagowanie na pojawiaj\u0105ce si\u0119 problemy i wdra\u017canie korekt w strategii. Taka \u015bcie\u017cka skutkuje zmniejszeniem ryzyka niekorzystnego gospodarowania pieni\u0119dzmi publicznymi.<\/p>\n Centralne organy administracji rz\u0105dowej musia\u0142y opracowywa\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe strategie zakupowe dla r\u00f3\u017cnych kategorii produkt\u00f3w i us\u0142ug, co mia\u0142o zapewni\u0107 lepsz\u0105 koordynacj\u0119 i efektywno\u015b\u0107 zakup\u00f3w. Takie podej\u015bcie pozwala na lepsze wykorzystanie dost\u0119pnych zasob\u00f3w oraz minimalizacj\u0119 ryzyka b\u0142\u0119d\u00f3w i nieefektywno\u015bci. Czy uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 powy\u017csze za\u0142o\u017cenia? C\u00f3\u017c, przekonamy si\u0119 o tym, gdy zostanie og\u0142oszona nowa polityka zakupowa pa\u0144stwa oraz raporty przygotowywane przez odpowiednie organy pa\u0144stwowe.<\/p>\n Poprzez wprowadzenie konkretnych instrument\u00f3w realizacji zam\u00f3wie\u0144 oraz jasno okre\u015blonych priorytet\u00f3w polityki zakupowej, pa\u0144stwo d\u0105\u017cy do stworzenia systemu, kt\u00f3ry b\u0119dzie:<\/p>\n profesjonalny,<\/p>\n<\/li>\n przyjazny dla M\u015aP,<\/p>\n<\/li>\n innowacyjny,<\/p>\n<\/li>\n zr\u00f3wnowa\u017cony \u015brodowiskowo i spo\u0142ecznie.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Ta transformacja mo\u017ce by\u0107 trudna, ale jej efekty b\u0119d\u0105 korzystne dla wszystkich uczestnik\u00f3w rynku zam\u00f3wie\u0144 publicznych \u2013 od urz\u0119dnik\u00f3w, przez przedsi\u0119biorc\u00f3w, a\u017c po zwyk\u0142ych obywateli. Wdro\u017cenie takiej polityki zakupowej to krok w stron\u0119 bardziej efektywnego i odpowiedzialnego wydatkowania \u015brodk\u00f3w publicznych. Dzi\u0119ki temu zam\u00f3wienia publiczne mog\u0105 lepiej odpowiada\u0107 na potrzeby spo\u0142ecze\u0144stwa i przyczynia\u0107 si\u0119 do zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju kraju. Zatem trzymajmy kciuki za 2025 rok.<\/p>\n Je\u017celi chcia\u0142by\u015b pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 z zakresu polityki zakupowej pa\u0144stwa i opiera\u0107 j\u0105 na najnowszym ustawodawstwie, to zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 ze Studium Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych ApexNet, kt\u00f3re w swoim programie ma przewidziany ca\u0142y blok po\u015bwi\u0119cony w\u0142a\u015bnie polityce zakupowej pa\u0144stwa. Szczeg\u00f3\u0142y tj. program, prowadz\u0105cy, termin oraz cena zobaczysz tutaj<\/a>.\u00a0<\/p>\nCzym jest polityka zakupowa pa\u0144stwa i dlaczego jest tak wa\u017cna?<\/h2>\n
G\u0142\u00f3wne priorytety polityki zakupowej pa\u0144stwa<\/h3>\n
\n
Jak polityka zakupowa pa\u0144stwa zmienia zam\u00f3wienia publiczne w 2025 roku?<\/h2>\n
Ambitne cele dla administracji publicznej<\/h3>\n
\n
Innowacyjne zam\u00f3wienia publiczne\u00a0 a polityka zakupowa pa\u0144stwa\u2013 przysz\u0142o\u015b\u0107 ju\u017c tu jest<\/h2>\n
Praktyczne narz\u0119dzia w strategii zam\u00f3wie\u0144 publicznych<\/h2>\n
Wsparcie dla M\u015aP w zam\u00f3wieniach publicznych<\/h3>\n
\n
Kryteria oceny ofert \u2013 nie tylko cena si\u0119 liczy<\/h2>\n
\n
Jak realizowane b\u0119d\u0105 cele strategiczne zam\u00f3wie\u0144?<\/h2>\n
Monitoring i ocena efektywno\u015bci<\/h3>\n
\n
Strategie zakupowe \u2013 nowe podej\u015bcie do planowania<\/h3>\n
Podsumowanie \u2013 polityka zakupowa pa\u0144stwa a przysz\u0142o\u015b\u0107 zam\u00f3wie\u0144 publicznych<\/h2>\n
\n