Praca nadliczbowa pracowników

Praca nadliczbowa pracowników – pracę w godzinach nadliczbowych stanowi praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. Według przepisów kodeksu prawa pracy występują dwie normy czasu pracy:
  • dobowa – nieprzekraczająca 8 godzin,
  • średniotygodniowa – nieprzekraczająca 40 godzin.
Pracą w godzinach nadliczbowych, czy potocznie zwanych nadgodzinami, jest praca ponad normę dobową (8 godzin), jak i ponad normę średniotygodniową (40 godzin). Praca nadliczbowa pracowników to także praca ponad dobowy wymiar czasu pracy, gdy jest on wyższy niż 8-godzinna norma, czyli tak jak np. w przypadku pracy pielęgniarek, gdzie zazwyczaj dyżur trwa 12 godzin.

Praca nadliczbowa pracowników

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:
  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia poważnej awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Limity godzin nadliczbowych

Roczny limit pracy w godzinach nadliczbowych wynosi 150 godzin i obowiązuje w przypadku polecania pracy nadliczbowej ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy. Godnym uwagi jest fakt, iż roczny limit pracy w nadgodzinach może być modyfikowany tj. podwyższany lub obniżany. Odbywa się w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy lub indywidualnej umowie o pracę z pracownikami.

Praca nadliczbowa nie może przekraczać:
  • w roku kalendarzowym - 150 godzin,
  • przeciętnie w tygodniu – 8 godzin,
  • na dobę – 5 godzin.
Bezwzględny zakaz pracy w godzinach nadliczbowych dotyczy:
  • pracownicy w ciąży,
  • pracownika młodocianego (do 18 roku życia).
Ważne! Pracodawca, nawet za zgodą takich pracowników nie może zatrudniać ich w godzinach nadliczbowych. Są to zakazy bezwzględne. Jeśli kobieta w ciąży na takie zatrudnianie wyrazi zgodę, to i tak wykonywanie pracy w takich godzinach jest sprzeczne z prawem. Ponadto względny zakaz pracy w godzinach nadliczbowych dotyczy pracownika (pracownicy) opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia. Pracodawca może polecić takiemu pracownikowi wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych jedynie za zgodą pracownika.

Rekompensata za pracę w nadgodzinach

Z pewnością pracownik pracujący w godzinach nadliczbowych w każdym przypadku ma prawo do normalnego wynagrodzenia za czas faktycznie przepracowany. Dodatkowo, z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych – pracownik ma prawo do dodatku do wynagrodzenia w wysokości 50% lub 100% wynagrodzenia, za każdą godzinę pracy nadliczbowej. Podsumowując wysokość dodatku do wynagrodzenia jest uzależniona od tego, czy praca nadliczbowa przypada w porze dziennej czy też w porze nocnej oraz praca jest wykonywana w dniu dla danego pracownika wolnym czy też roboczym.

Dodatek w wysokości 100%  wynagrodzenia należy się za pracę nadliczbową:
  • w porze nocnej,
  • na dobę w wolne dla pracownika niedziele i święta,
  • na dobę w dni wolne za robocze dla pracownika niedziele i święta,
  • z przekroczenia normy średniej tygodniowej.
Dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia należy się za pracę nadliczbową na dobę w dni:
  • robocze pracownika (także w niedziele i święta),
  • wolne dla pracownika równoważące czas pracy,
  • które miały być dla pracownika wolne.

Ryczałt

Wynagrodzenie i dodatek z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych może być, w określonej sytuacji, zastąpiony ryczałtem. Chodzi tu o pracowników, którzy wykonują stale pracę poza zakładem pracy. Co za tym idzie wysokość ryczałtu powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych. Zamiast dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych można udzielać pracownikowi czasu wolnego. Podsumowując czas wolny zastępuje jedynie dodatek do wynagrodzenia za pracę nadliczbową. Co za tym idzie nie zastępuje on normalnego wynagrodzenia za taką pracę.

Zapraszamy do sprawdzenia pełnej oferty szkoleń oraz szkoleń o tematyce kadrowych klikając w przycisk: WYBIERZ SZKOLENIE Z KADR I PŁAC